Dag 369 Search for Empathy

Breng ik mijzelf ertoe om bepaalde morele principes die ik hanteer onder ogen te komen?

Breng ik mijzelf; door mij in een ander te verplaatsen; door mijn oprechte onderzoek ertoe om bepaalde morele principes die ik hanteer in mijzelf; onder ogen te komen.

Wat ik als kind verwachte en waarnaar ik verlangde was dat mijn ouders zich onvoorwaardelijk in mijn gevoelens wilde verplaatsen. Ik verlangde naar begeleiding en begrip voor mijn weerstand om mijzelf te profileren in en als het angst personage. Deze angst had ik in mijzelf ontwikkelt. Ik was bang voor afwijzing en kritiek op mijn bijdrage. Angst dat mijn spontaan en onbevangen kind zijn personage als bijdrage/uiting van mijn levenslust werd veroordeeld.

Mijn angst is ontstaan omdat ik bang werd voor kritische ogen die ik waarnam; en voor waar aanzag; in de ogenblikken dat ik onbevangen en spontaan aan tafel zat; tijdens eten en gezellig samenzijn met het gezin.

Na verloop van tijd begon ik met focussen en ging mijn angst projecteren naar aanleiding van de blikken van mijn vader; hij die mij tijdens gezin samenzijn nauwlettend in de gaten hield. Lees: ik rechtvaardigde mijn veronderstelling dat hij; mijn vader; mij nauwlettende in de gaten hield; wat binnen mijn mindbewustzijnssysteem; mijn alerte observatie werd. Ik zocht, was alert en voorbereid op ‘zijn/mijn’ veronderstelling; mijn bevestiging die ik herkende naar aanleiding van zijn uiterlijke oogopslag kenmerken; hetgeen ik benoemde en betekenis gaf; ‘ik haat jouw om jouw afwijzing’; hetgeen ik door zijn oogopslag; en manier van kijken als zodanig in mijzelf geïnterpreteerd had als vorm van haat, kritiek en afwijzing van mijn spontaan kind zijn.

In relatie tot mijn vader had ik vrees in mijzelf aanvaard en toegestaan waardoor ik mijn angst voor vrees ging uitspelen en bevestigen door mijn angst voor vrees op hem te projecteren. Dus door zijn oogopslag als bevestiging te zien als zijnde zijn oogopslag; die mijn vader in zichzelf had aanvaard en toegestaan. Mijn manier van kijken was voor mij aanleiding; om mijn vreesreactie te rechtvaardigen, zijnde zijn schuld. Dus naar aanleiding van mijn idee dat zijn oogopslag verantwoordelijk was voor mijn vreesreactie; rechtvaardigde ik mijn idee dat hij verantwoordelijk was voor de verstoring van gezellig samen zijn; hij was kritisch en had commentaar op mijn tafelmanieren; smakgeluiden; de manier waarop mijn ellebogenwerk; mijn elle-bogen steunend op tafel werd door hem omschreven; wat ik heb ervaren als veroordeling; hetgeen hij interpreteerde als ongehoorzaamheid.

Desteni I Process

Empathie

Toen Sarah vijfentwintig was, kreeg ze een tweeling, twee jongens, Mark en Fred. Ze vond dat Mark meer op haarzelf leek en Fred juist op zijn vader. Die gedachte zou weleens de kiem kunnen zijn van een veelzeggend, maar subtiel verschil in hoe ze de twee jongens behandelde.

Toen ze nog maar drie maanden oud waren, probeerde Sarah dikwijls Freds blik op te vangen. Als hij zijn gezicht afwende, probeerde ze het weer: Fred reageerde dan door zich nog sterker weg te draaien. Als Sarah daarna de andere kant op keek, dan keek Fred weer naar haar en begon de cyclus van aantrekken en afstoten opnieuw. Vaak eindigde Fred in tranen. Met Mark probeerde Sarah bijna nooit oogcontact te krijgen zoals bij Fred. In plaats daarvan kon Mark het oogcontact afbreken wanneer hij maar wilde en liet ze hem verder met rust.

Een kleine maar veelzeggende handeling. Een jaar later was Fred duidelijk vreesachtiger en afhankelijk dan Mark; een van de manieren waarop zijn vreesachtigheid naar voren kwam, was in het afbreken van oogcontact met andere mensen, net zoals hij bij zijn moeder had gedaan toen hij drie maanden oud was; hij keek omlaag en wendde zich af. Mark daarentegen keek mensen recht in de ogen; wanneer hij het oogcontact wilde verbreken, draaide hij met een innemende glimlach zijn hoofd iets omhoog en naar opzij.

Deze nauwkeurig observatie van de tweeling en hun moeder geschiedde in het kader van een onderzoek door Daniel Stern, toentertijd psychiater aan de medische faculteit van de Cornell Universiteit.

Stern is gefascineerd door de kleine herhaaldelijke uitwisselingen die plaatsvinden tussen ouder en kind; hij gelooft dat de meest fundamentele lessen van emotioneel leven in die intieme momenten tot stand komen. De meest kritieke momenten zijn de momenten die het kind laten weten dat zijn emoties op empathie kunnen rekenen, en dat ze geaccepteerd en beantwoord worden in een proces dat Stern afstemming noemt. De moeder van de tweeling was afgestemd op Mark, maar zat op een andere emotionele golflengte dan Fred. Stern betoogt en beoogt dat al die ontelbare momenten van afstemming of misverstand  tussen ouder en kind de emotionele verwachtingen vormgeven waarmee volwassenen intieme relaties aangaan – meer misschien dan dramatische gebeurtenissen in de kindertijd.

Afstemming gebeurt in stilte en maakt deel uit van het ritme van een relatie. Stern heeft het proces van afstemming met microscopische precisie bestudeerd door moeders en baby’s urenlang op video vast te leggen. Hij concludeert dat moeders hun kind door afstemming laten merken dat ze weten wat het voelt: een baby kraait van plezier en de moeder bevestigt dat plezier door de baby zachtjes te schudden, door te kirren of door de hoogte van haar stem aan te passen aan de kreetjes van de baby. Of de baby schudt zijn rammelaar en de moeder reageert met een klein dansje. De bevestigende boodschap van een dergelijke uitwisseling zit hem in het feit dat de moeder de opwinding van de baby ervaart/evenaart. Zulke episodes van afstemming geven een kind het geruststellende gevoel dat het emotioneel aansluiting vindt. Volgens Stern brengen moeders als ze met de baby bezig zijn deze boodschap ongeveer één keer per minuut over.

Afstemming is iets geheel anders dan imitatie. ‘Als je een baby alleen imiteert, dan geeft dat aan dat je weet wat hij deed, niet hoe hij zich voelde. Om hem te laten merken dat je onderkent hoe hij zich voelt, moet je zijn diepere gevoelens op een andere manier terugspelen. Dan pas weet de baby dat je hem begrijpt,’ aldus Stern.

Voor volwassenen komt het bedrijven van de liefde het dichts in de buurt van deze intieme afstemming tussen moeder en kind. In de woorden van Stern: ‘Bij vrijen gaat het om het aanvoelen van de subjectieve toestand van de ander: een gedeeld verlangen, gelijke bedoelingen en een wederzijdse toestand van gelijktijdig verschuivende opwinding’: minnaars reageren zo synchroon op elkaar, dat ze een zwijgend gevoel van diepe verbondenheid ervaren. Vrijen is op zijn best een gebaar van wederzijdse empathie; op zijn slechts is er van zulke emotionele saamhorigheid geen sprake.

Daniel Goleman

Wordt vervolgd.

Search for Empathy

Advertenties

Een gedachte over “Dag 369 Search for Empathy

  1. Pingback: Dag 370 Search for Empathy – Self-forgiveness. | Jan's No Longer Fear into Life Journey

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s